Elders heb ik het al gehad over stemmen (1). Ik zal in dit artikel wat nader
op het onderwerp stemmen ingaan. Ik spreek uit eigen ervaring. Ook ik had last
van stemmen. Nu evenwel niet meer.
Een kenmerk van schizofrenie is het hebben van stemmen. Een schizofreen
doet een beroep op zijn stemmen, wordt geregeerd door zijn stemmen. Nu ik terugkijk
op mijn leven, besef ik dat mijn stemmen door mezelf gecreëerd waren. Als
je niet met je ouders kunt leven, DAN WORD JE ZE. Ik had de overlevingstechnieken
van mijn beide ouders overgenomen. Wat ik als kind als hun kracht gevoeld had
(krachten welke ik overigens niet bezat) had ik overgenomen en als deel van
mezelf gemaakt. Mijn moeder identificeerde ik met macht. Mijn vader met spiritualiteit.
Twee stemmen. Twee leidraden in het leven. Maar deze stemmen zijn niet in overeenstemming
met mijn ware zelf. HOE VER IK NIET VERWIJDERD WAS VAN MIJN WARE ZELF. Op grond
van deze ervaringen maakte ik mijn beslissingen in mijn leven en raakte daardoor
nog verder van koers en wat nog beroerder was, mijn twee leidraden: spiritualiteit
en macht zijn van nature elkaars tegenpolen.
Stemmen verwijderen je van je ware zelf. Het is zaak om dat opnieuw
te vinden. De vraag is hoe? Dit is wat mijn broer deed: mijn broer en ik zaten
op een gegeven moment aan de etenstafel. Hij schreef een brief aan een vriendin
met wie hij een interessante edoch platonische relatie had (volgens zijn zeggen).
Hij legde uit wie ze was, wat ze deed en waarom hij een brief naar haar schreef.
Ik vroeg hem wat hij schreef. Hij zei dat hij scheef wat er in hem opkwam. Spontaan.
“Maar zo schrijf je toch geen brief?” vroeg ik. “MAAR DAT
IS JUIST DE BEDOELING!” antwoordde hij. Door zijn contact met deze jonge
vrouw ontdekte hij zichzelf. Mijn broer kon ademen in het gezin. Ik niet. Zijn
ontwikkeling was natuurlijk. De mijne niet.
Maar voor je zover bent (het ontdekken wie je bent), moet er eerst
iets gedaan worden. De stemmen moeten weggehaald worden. Een psychoanalyticus
of een neurolinguistisch therapeut kan daarbij helpen.
Allereerst moeten de stemmen benoemd worden. Wat willen de stemmen?
De stemmen zijn de referentiekaders van de patiënt. De stemmen weghalen
betekent het weghalen van de kijk welke de patiënt op zichzelf en op het
leven heeft. Dat is dus niet makkelijk.
Mijn stemmen waren elkaars tegenpolen. Wanneer de ene stem spreekt, zwijgt de
andere en vice versa. Daarom zijn stemmen zo hardnekkig. Ze moeten in één
keer weggehaald worden om resultaat te bereiken.
Een manier om de stemmen weg te krijgen is te wijzen op de historie
van de stemmen. De stemmen hebben in het verleden een rol gespeeld en wil de
patiënt verder met zijn leven, dan dient hij afstand te doen van zijn verleden
en de blik welke hij op het verleden had. Zoals ik reeds eerder gezegd heb,
waren mijn stemmen een aanpassingsmiddel om in het gezin te overleven en mij
buiten in de maatschappij te handhaven. Ik WERD mijn ouders. Maar hier past
een waarschuwing. De blik welke ik van mijn ouders had, kwam niet overeen met
de werkelijkheid.
Ik identificeerde mijn moeder met macht. Achteraf gezien klopt dit
niet. Dat ik duidelijk voelde dat mijn moeder problemen had, waardoor ze handelde
zoals ze handelde, is een andere zaak.
Door stemmen te verbinden met de opvoeding welke de patiënt
heeft gekregen, zal door de ouders zeker niet in dank worden afgenomen. Ik waarschuw
hier de therapeut maar vast. NATUURLIJK willen de ouders het beste voor hun
kinderen en NATUURLIJK hebben zij geen problemen en hun kinderen wel. Maar hun
schizofrene kind is wel degelijk het resultaat van een gezinsproblematiek waarin
hij of zij het onderspit heeft gedolven.
En dan tot slot. De schizofrene patiënt zal zichzelf moeten vinden. Dat
zal even duren. Hij zal zichzelf tijd moeten geven. Een advies dat ik hem geef:
ga met je handen werken.
(1) Madzjan, “Schizofrenie: wanneer de wereld zijn betekenis verliest”
(In de afbeelding hierboven lijkt het wel alsof een hand diep doordringt in de maag van de afgebeelde persoon. Dit vind ik op een symbolische manier goed uitdrukken wat er gebeurt wanneer iemand stemmen ontwikkelt. Grappig vind ik alleen dat de afbeelding afkomstig is van de site van Ypsilon. Een vereniging die alleen medische verklaringen wil geven voor het verschijnsel schizofrenie.)