Index

Boek

Dit is een boek dat geschreven moest worden. Voor hen die meerdere malen een psychose hebben gehad. Voor mensen die voor het RIAGG werken zodat zij hun patiënten beter kunnen helpen. Voor ouders of echtgenoten van schizofrene patiënten die wanhopig zijn en niet weten wat er met hun kinderen of hun partners gebeurt. Dit boek is niet geheel en al positief van aard. Het RIAGG faalt naar mijn mening.

Hoofdstuk 1: Mijn verhaal

Een psychose is hel. Dat was het voor mij althans. Hoe andere mensen hun psychose ervaren weet ik niet. Ik dacht dat ik ging sterven. Ik was enorm in paniek. Ik werd opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Toen ik ontslagen werd uit het psychiatrisch ziekenhuis, ben ik naar New York gegaan. Alleen. Ik moest nadenken over wat ik moest gaan doen. In tien dagen tijd heb ik de hele stad gezien. Ik heb Chinees, Japans, Mexicaans en nog veel meer gegeten.. Ik heb een show van David Letterman gezien en ik heb me laten rondrijden in yellow cabs. En, oh ja, ik heb geen pillen geslikt. Met andere woorden, it was fun.
Ik weet niet meer precies wanneer, maar op een gegeven moment klaagde ik bij het RIAGG over het feit dat ik te weinig energie had. Men zei tegen mij dat ik daarvoor pillen kon krijgen. Energie uit pillen?, dacht ik. Dat kan niet! Ik had anderhalf jaar Aikido gedaan. Aikido is een Japanse verdedigingssport waarbij het de bedoeling is dat er gebruik wordt gemaakt van de kracht en de energie welke de aanvaller levert.
We ontlenen energie uit ons eten en de lucht die we inademen en uit de levende dingen om ons heen. Maar niet uit pillen! Dit was voor mij de reden om niet meer gebruik te maken van de diensten van het RIAGG.
Ik besloot om zelf iets aan mijn situatie te doen. Ik ging Tai chi chuan doen. Tai chi chuan is een bewegingskunst. Tai chi chuan is vechtkunst, dans en meditatie in één. Je beweegt je lichaam niet. Je bewustzijn zet je lichaam in beweging. Tai chi chuan is reeds honderden jaren oud en wordt vooral gedaan om gezondheidsredenen. Dit laatste had vooral mijn belangstelling. Ik ging Tai chi chuan bestuderen en hoe! Ik heb inmiddels twintig boeken over Tai chi chuan gelezen. Dit terwijl ik strontziek was. Niet zo verstandig achteraf gezien maar ik heb er tot op heden geen spijt van.

Het RIAGG-model

Het RIAGG hanteert wat ik zelf het biologisch-medisch model noem. Psychoses en schizofrenie worden gezien als hersenziekten. Op basis van deze veronderstelling worden een heleboel fouten gemaakt. Ik las hetvolgende in “Open Geest”, het blad van Anoiksis:” De kans op schizofrenie is in belangrijke mate erfelijk bepaald, maar het is waarschijnlijk dat er veel genen bij betrokken zijn die allemaal in een individu verenigd moeten worden voordat er sprake is van de ziekte. En dan nog moeten de genen tot expressie komen wat niet altijd het geval is.”
(Open Geest, “Lezing van Kahn”, pag. 11, juni 2000)
Als je op deze manier naar schizofrenie kijkt, sluit je een andere manier van naar schizofrenie kijken uit. Iets wat een schrijver in hetzelfde blad van Anoiksis zich terdege bewust van is. Zijn artikel luidt:”Ypsilon-model over schizofrenie wurgend voor patiënt” Ik haal een alinea aan:

“ Het probleem doet zich vooral voor bij de gesloten families. Wat ik met gesloten families bedoel, is een familie die niet alleen bereid is alle mogelijke zorg aan hun in de war zijnde familielid te besteden, maar ook van hem of haar verlangd om zich te conformeren naar de opvattingen van die familie. Dit wordt extra pijnlijk als die levensvisie die zo’n familie heeft, mede oorzaak van het psychisch vastlopen van de patiënt is geweest. Hierbij komt nog dat een psychiatrisch patiënt vaak totaal geen sociaal aanzien of respect krijgt van zijn omgeving. Wil hij zijn probleem oplossen, dan moet hij op z’n minst losmaken van de bekrompenheden van zijn omgeving.”
(pag. 9, juni 2000)

Een manier van kijken naar een bepaald probleem mag de andere niet uitsluiten. Dit is echter wat het RIAGG wel doet.
Om deze “ziekten” te bestrijden, schrijven psychiaters pillen voor. Er zijn een aantal bezwaren tegen deze methode. Allereerst doen pillen het lichaam niet goed. Deze pillen zijn ronduit gezegd gif. Niets meer en niets minder. Een psychose put het lichaam uit. Er is een gigantisch energieverlies. Als je een psychose hebt gehad, ben je zo zwak als een vaatdoek. Het slikken van medicamenten verergert het alleen nog maar. Verder is het voorschrijven van medicamenten symptoombestrijding. De oorzaak (of oorzaken) wordt niet weggenomen.
Een ander nadeel van het model dat het RIAGG hanteert, afgezien van de reeds bovengenoemde, is dat het mensen de gelegenheid biedt een slachtofferrol op zich te nemen. Als je wilt, is het mogelijk dat alles voor je geregeld wordt. Je hoeft zelfs nauwelijks meer te denken.

Het spiritueel-energetisch model

Maar er bestaat naast het biologisch-medisch model van het RIAGG ook nog een ander model: het zogenaamd spiritueel-energetisch model. Het model van de alternatieve sector om zo maar te zeggen. In het spiritueel-energetisch model wordt niet een passieve maar een actieve rol van je verwacht om je problemen en je “ziekte” op te lossen. Je ziekte is een mogelijkheid om te groeien, om diep in jezelf te kijken en te kijken naar de mogelijkheden die je zelf hebt. En wat je daar tegenkomt, hoef je niet altijd te bevallen.
Zoals gezegd heb ik Tai chi chuan gebruikt. In het begin verergerde dit alleen maar mijn eigen situatie. Er zijn maar heel weinig mensen die les kunnen geven in Tai chi chuan. Tai chi chuan is gewoonweg ontzettend moeilijk. Wat ik evenwel belangrijk vond, is dat ik het zelf kon doen. Helemaal zelf, zonder enige begeleiding. Het leverde me zelfkennis op.

Ik ben begonnen met vrijwilligerswerk. Ik heb voor het COS (Centrum voor internationale samenwerking) als documentalist gewerkt. Ik heb het daar heel goed naar mijn zin gehad. Daarna heb ik een tijdje voor VluchtelingenWerk Rijnmond gewerkt als juridisch medewerker op de Afdeling Juridische Zaken. Dit was verantwoordelijk werk zonder dat dit betaald werd. Ik ben er na een tijdje mee opgehouden.
Ik heb andere wegen proberen te vinden. Ik ben bij een bio-energeticus geweest. Een bio-energeticus “leest” je lichaam op zoek naar vroegere ervaringen. Hij brengt je terug naar de plekken in je lichaam die energetisch zijn gaan vastzitten. Dit kan zijn op grond van vroegere trauma’s. Door middel van liefdevolle aanraking en energetische oefeningen kan hij de patiënt helpen vroegere ervaringen te begrijpen en te verwerken. De bio-energetica is ontwikkeld door Alexander Lowen en deze therapeut heeft verschillende boeken over dit onderwerp op zijn naam staan. ZIJN BOEKEN ZIJN VERPLICHTE KOST VOOR ALLEN DIE IETS OVER PSYCHOSES WILLEN WETEN! Hoewel ik van mening ben dat de bio-energetica de verschijnselen psychoses, schizofrenie, schizoïditeit niet uitputtend behandeld heeft, is de manier van de bio-energetica, mits gegeven door een juiste therapeut, naar mijn mening tien keer beter dan alles wat het RIAGG te bieden heeft.
Maar schizofrenie en psychoses zijn geen “ziekten” van deze tijd. Deze zijn zo oud als de mensheid zelf. De vraag is wat men daar vroeger mee deed. Uitgebreide beschrijvingen van “de wereld af zijn” komen voor bij nomadenvolken over de gehele wereld. Deze mensen werden sjamanen (als ze de psychose overleefden), de genezers en de geestelijke leiders van de stam.
Zijn kennis was een andere dan die van de jager en daarom werd hij geaccepteerd en gewaardeerd binnen de stam. Joseph Campbell, een schrijver die ik meerdere malen zal noemen in dit stuk, zegt in één van zijn boeken hetvolgende over sjamanen:

“ In our present world we have such family rites as well, and as long as it is this psychological, educative function that they serve, as rites of passage, fostering the young to a maturity fit for this day and age, there can be little quarrel either with them or with those by whom they are administered. However, the world today is not as it was in the paleolithic ages, when the roving family hordes of mankind were rare and scattered companies on this earth, foraging as newcomers in a perilous environment of beasts. Nature was then very hard, society therefore, too. Youngsters found to be intractable were simply wiped away. Conformity in the narrowest sense was an absolute necessity. And yet even then there was an allowance made for a certain type of deviant, the visionary, the shaman, the one who had died and come back to life, the one who had met and talked with spirit powers, the one whose great dreams and vivid hallucinations told effectively of forces deeper and more essential than the normally visible surface of things. And it was, in fact, from the insights of just these strangely gifted ones that the myths and rites of the primitive communities were in largest part derived. They were the first finders and exposers of those inner realities that are recognized today as of the psyche. Hence the myths and rites of which they were the masters, served not only the outward (supposed) function of influencing nature, causing game to appear, illness to abate, foes to fall, and friends to flourish, but also the inward (actual) work of touching and awakening the deep strata and springs of human imagination; so that the practical needs of living in a certain specific geographical environment – in the artic, tropics, desert, grassy plains, on a mountain peak or on a coral isle – should be fullfilled, as it were, in play: all the world and its features, and the deeds of man within it, rendered luminous by participation in the plot and fabulous setting of a grandiose theater piece.”
(Joseph Campbell, The Masks of God, Creative Mythology, Penguin Books, Londen, 1976, pag. 385)

(“ In onze hedendaagse wereld hebben wij ook zulke familieriten en zo lang als deze psychologische, opvoedende functie vervullen, als overgangsriten, de jeugd opvoedend tot een volwassenheid geschikt voor vandaag en deze leeftijd, dan kan er weinig discussie zijn over deze riten of over hen door wie ze worden uitgevoerd. Maar de wereld van vandaag is niet zoals het was in het paleolithisch tijdperk, toen de zwervende familietroepen van de mensheid zeldzaam waren en verspreide groepen op aarde waren, foeragerend als nieuwkomers in een gevaarlijke omgeving van beesten. De natuur was toen erg hard, de gemeenschap dus ook. Jongelingen die onhandelbaar bleken werden simpelweg weggevaagd. Conformiteit in de meest beperkte zin was een absolute noodzakelijkheid. En toch zelfs toen werd er een uitzondering gemaakt voor een bepaalde type deviant, de ziener, de sjamaan, diegene die gestorven was en teruggekeerd was tot het leven, degene die de geestelijke krachten had ontmoet en met ze had gesproken, degene wiens grote dromen en levendige visioenen getuigen van krachten dieper en meer essentieel dan de normaal zichtbare oppervlakte van dingen. En het was, in feite, van de inzichten van juist deze vreemde begaafden dat de mythen en riten van de primitieve gemeenschappen vandaan kwamen. Zij waren de eerste vinders en onthullers van die innerlijke realiteiten welke vandaag herkend worden als behorend tot de psyche.
Daarom, de mythen en riten waarvan zij de meesters waren dienden niet alleen de naar buiten gerichte (zogenaamde) functie van het beïnvloeden van de natuur, ervoor zorgend dat het wild verscheen, ziekte weg te nemen, vijanden te vallen en vrienden te gedijen, maar ook het naar binnen gerichte (feitelijke) werk van het aanraken en ontwaken van de diepe lagen en bronnen van menselijke verbeelding; zo dat de praktische behoeften van het leven in bepaalde specifieke geografische milieu – in de artica, de tropen, de woestijn, grasvlakten, op een bergtop, op een koraaleiland – uitgevoerd zouden worden als het ware, als een spel:heel de wereld en zijn eigenschappen, en de daden van de mens erbinnen, helder weergegeven zijnde door de deelneming in het plot en fantastisch drama van een grandioos theaterstuk.”)

Zolang als de mensheid bestaat, is de mensheid bekend met verschijnselen als psychoses en schizofrenie. Men noemde dit evenwel anders. Men zei toen dat de zieke door de goden bezocht werd. En de zieke kreeg een opleiding tot sjamaan door de sjamaan van de stam die een soortgelijke ervaring had meegemaakt. De zieke werd dokter en psychiater.

Van alle tradities welke een licht kunnen werpen op de verschijnselen schizofrenie en psychoses moet nog het Taoïsme genoemd worden. Het Taoïsme is een antwoord van Chinese intellectuelen op hun levensproblemen. Het gevaar welke een intellectueel loopt, is dat hij gaat zweven. Met zijn hoofd in de wolken gaat lopen. Dit ondermijnt zijn gezondheid. Vandaar dat vele Taoïstische meditatieoefeningen tot doel hebben de persoon te aarden. Niet alleen in fysieke zin maar ook in psychische zin. Met andere woorden, hij probeert met beide benen op de grond te staan en te blijven (de psychiatrie doet er goed aan om het Taoïstische gedachtegoed eens goed te bestuderen). Veel Taoïstische meditatieoefeningen en Taoïstische begrippen kunnen van nut zijn voor een patiënt.

Er kan nog een heleboel gezegd worden over de bio-energetica, het sjamanisme en het Taoïsme. Ik volsta ermee de lezer te wijzen op deze stromingen. In hoofdstuk 6 kunt u meer lezen over deze stromingen.

Zoals gezegd, de methode welke ik gebruikte, Tai chi chuan, was in het begin niet positief voor mij. Ik was volledig afgestompt op de bio-energetica omdat een therapeut misbruik probeerde te maken van mijn situatie. Ook het enkele gegeven dat ik mij in handen moest geven van een vreemde stond mij enorm tegen. Het werd dus Tai chi chuan. Omdat mijn Tai chi leraar een kungfu leraar was, had hij totaal geen oog voor de gezondheidssituatie van zijn studenten. IEMAND WIENS GEZONDHEIDSSITUATIE NIET GOED IS, GAAT NIET ZOMAAR TAI CHI DOEN MITS ONDER STRIKTE BEGELEIDING. Ik besloot om zelf Tai chi te gaan doen. Achteraf kan ik concluderen dat ik daardoor ontzettend ging zweven. Het verergerde mijn toestand en ik wist nog steeds niet waar ik het moest zoeken.
Toentertijd maakte ik kennis met een vrouw, een oudere vrouw. Zij was een wereldwijze vrouw en in één van onze gesprekken die wij gehad hebben, raadde zij mij aan om een dagboek te schrijven. Verder adviseerde zij mij door te gaan met Tai chi chuan en Chi Kung. Beide raadgevingen zijn van doorslaggevend belang voor mij geweest. Ik heb haar advies opgevolgd. Eindelijk had ik een hulpmiddel om iets aan mijn eigen situatie te doen.
Niet veel later ben ik betaald werk gaan doen. Allereerst voor de Sociale Verzekeringsbank als notulist. Notuleren is niet zo moeilijk werk en dus ging ik me al spoedig bemoeien met de gang van zaken. Iets dat een notulist niet behoort te doen. Ik nam daar dan ook ontslag. Ik heb ook nog een tijd voor het Zilveren Kruis gewerkt op de afdeling Incasso. Ik had daar geweldige bazen en onderling was de sfeer uitstekend. Niettemin voelde ik dat ik het op deze manier toch niet goed deed. Ik moest wat anders gaan doen. Ik moest met mijn handen gaan werken. Ik had dat nodig.
Ik ging als uitzendkracht werken voor Vedior Uitzendbureau bij cateringbedrijven als Maison van den Boer. Partycateringwerk is niet denken maar doen. Precies wat ik nodig had. Partycateringwerk wordt slecht betaald. Het werk begint ’s middags en eindigt vaak ’s nachts. Zoals gezegd, het was precies wat ik nodig had. Als je veertien uur lang werkt, begint je lichaam te protesteren. Op een gegeven moment, na weer een lange dag gemaakt te hebben, trok ik het park in, dat dicht bij mijn huis ligt en begon ik te bewegen zoals mijn lichaam dat wilde. Niet zoals IK dat wilde. Niet zoals een of andere discipline dat vereiste. En de bewegingen welke ik maakte, had ik anderen eerder zien maken. Het waren bewegingen die bij Capoeira gemaakt worden.

En dit maakte de weg vrij om dat te aanvaarden wat ik voorheen niet kon aanvaarden. Joseph Campbell heeft deze gebeurtenissen zo goed omschreven dat ik hem nu citeer in plaats van mijn eigen woorden te gebruiken.

“ Bovendien, we hoeven het avontuur niet eens alleen te wagen, want de helden van alle tijden zijn ons voorgegaan. Het labyrint is terdege bekend. We hoeven slechts de draad van het heldenpad te volgen en we zullen een god vinden waar we een gruwel verwachten. En waar we verwachten een ander neer te zullen staan, zullen we onszelf neerslaan. We denken buitenwaarts te reizen, maar we zullen in het middelpunt komen van ons bestaan. En waar we denken alleen te staan, zullen we met de hele wereld verkeren.”
(Joseph Campbell en Bill Moyers, Mythen en Bewustzijn, De kracht van de mythologische verbeelding, De Haan/Unieboek BV, 1990, pag. 139)

Boven

Hoofdstuk 2: het RIAGG

Schizoïditeit, psychoses en schizofrenie

Het is van belang om een onderscheid te maken tussen schizoïditeit, psychoses en schizofrenie. Vandaar dat er hier enige aandacht aan wordt besteed.
Ik breng hier twee tekeningen onder de aandacht. Allereerst één uit het boek van Alexander Lowen, getiteld:” De ontkenning van het lichaam. Weer naar je lichaam leren luisteren.”, pag. 23.

De tekening wordt begeleid door de volgende tekst:" De term “schizoïde” heeft twee betekenissen. Het duidt 1) op een tendens van iemand om zich uit de werkelijkheid terug te trekken en 2) een gespletenheid in de eenheid van de persoonlijkheid. Elk van beide aspecten is een weerspiegeling van het andere. Deze twee variabelen zijn een maat voor de emotionele gezondheid of ziekte van een mens.
Bij emotionele gezondheid is de persoonlijkheid een eenheid en volledig in contact met de werkelijkheid. Bij schizofrenie is de persoonlijkheid verdeeld en aan de werkelijkheid onttrokken. Tussen deze twee ligt het wijde gebied van de verschillende schizoïde toestanden waarin de onttrekking aan de werkelijkheid tot uiting komt in een bepaalde graad van emotioneel isolement en de eenheid van de persoonlijkheid gehandhaafd wordt door de macht van het rationele denken. Figuur 4 illustreert deze verbanden.”

Het bovenstaande maakt duidelijk dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen schizoïditeit en schizofrenie. Psychoses worden niet genoemd.
Schizoïditeit (het is misschien beter te spreken van een schizoïde persoonlijkheid) is iets minder erg dan een psychose. Bij een psychose is het contact met de werkelijkheid weg. Dit is nog geen schizofrenie. Bij schizofrenie is er sprake van een verlies aan ego.
Dit levert een andere tekening op:

Schizoïditeit is de minst erge stoornis. Schizoïditeit wordt gevolgd door psychoses in mate van zwaarte van ziektetoestand en dit wordt weer gevolgd door schizofrenie.
Schizofrenie moet gezien worden als een zijnstoestand in plaats van een ziekte. Als iemand weer goed in staat is om te communiceren, dan is hij schizofreen af. Dit levert een dynamisch begrip op van deze “ziekte”. Dat dit mogelijk is, komt omdat er wel iets aan te doen is.

Het begrip “schizofrenie”

Het begrip schizofrenie is een beladen begrip. Ik denk dat iedere Nederlander wel in staat is om een link te leggen met geestesziekten. De associaties die ermee verbonden zijn, kunnen voor een geesteszieke patiënt de nodige problemen opleveren. Het is dus niet raadzaam om met het begrip schizofrenie op het puntje van je tong te hebben, als je met andere mensen omgaat.
Het begrip “schizofrenie” is ook een wetenschappelijk begrip. En dit begrip is ook niet zo onschuldig als het lijkt. Want achter dit begrip, zit een complete mens- en wereldbeeld en een bepaalde wetenschapsopvatting. En omdat de psychiaters op deze manier denken, bepalen zij de ziektebeleving van hun patiënten. Dit is een vorm van machtsuitoefening welke niet direct zichtbaar is. Laat ik dit toelichten met een voorbeeld: iemand die een brood steelt, wordt een dief (of om een netter woord: crimineel) genoemd. En als je eenmaal tot crimineel wordt bestempeld, dan heeft dat een negatieve invloed op de rest van je maatschappelijke carrière.
Dit alles komt in een ander daglicht te staan als blijkt dat de dief een brood gestolen heeft om zijn gezin te kunnen voeden. Is hij dan nog steeds een “crimineel”? Moet hij gestraft worden?
Woorden zijn een middel om macht te kunnen uitoefenen omdat ze een middel zijn om bepaalde zaken te definiëren. En een definitie sluit andere mogelijkheden uit.
Anderzijds lijkt het mij volslagen onzin om andere woorden te gaan verzinnen voor begrippen als psychoses en schizofrenie. Men dient gewoon in zijn achterhoofd te houden dat het betrekkelijke begrippen zijn. Dit licht ik toe met een ander voorbeeld:
“Nieuwsbrief Anoiksis, Regio Zuid-Holland-Zuid, Augustus 2000, nr.13”:
Vorige bijeenkomst:
De opkomst was vrij redelijk. Normaal zitten we met z’n vijven, nu met acht. Er werden vooral verhalen uitgewisseld over ieders ervaringen met schizofrenie en aanverwante zaken. Opvallend was vooral dat er een paar mensen bij waren die wel vijf diagnoses hebben gekregen. Het blijkt maar weer dat schizofrenie vaak moeilijk kan worden herkend en dan alleen nog maar aan de hand van bepaalde symptomen. Vaak kan men namelijk deze symptomen bij andere geestesziekten vinden (borderline, manisch-depressiviteit, etc.).
Misschien is een thema voor een volgende bijeenkomst.”
De tekst spreekt voor zich.

Nog een punt waaruit blijkt dat het wetenschappelijk gebruik van het woord schizofrenie niet bepaald onschuldig is. Een voorbeeld:
“ …….. Kinderen krijgen is niet voor mij weggelegd. Dat moet ik accepteren, maar ik heb het er erg moeilijk mee. Schizofrenie kan erfelijk zijn en mijn medicijnen kunnen de vrucht beschadigen. Maar ik zou de verantwoordelijkheid ook niet aankunnen. Niet dat ik een slechte moeder zou zijn, maar gevoelsmatig zou ik een kind niet kunnen loslaten. Ik zou me teveel richten op het kind en dat kan niet. Mijn voornaamste taak is om voor mezelf te zorgen" (Viva, nr. 48, 1998).
Kinderen van alcoholici hebben een verhoogde kans om alcoholverslaafd te worden. Genetisch bepaald? Of hebben de kinderen van hun ouders geleerd om hun levensproblemen niet emotioneel te uiten maar naar de fles te grijpen.
En hoe definieert Dr. Alexander Lowen schizofrenie? Juist ja, als een emotionele ziekte (pag. 23).
Aha, dan krijgt men een heel ander beeld van het genetisch onderzoek naar schizofrenie. Door op een bepaalde manier naar schizofrenie te kijken, bepaal je in grote mate de eindresultaten. Het konijn uit de hoed van de goochelaar.
Maar wat voor consequenties dat niet heeft! Hoeveel vrouwen hebben niet de overtuiging dat ze geen kinderen kunnen krijgen omdat ze “schizofreen” zijn.

Het RIAGG

Aangezien psychiaters zo kwistig strooien met definities en diagnosen stel ik zelf een diagnose op. Psychiaters lijden aan het zogenaamde wetenschapssyndroom. Syndroom staat voor het geheel van verschijnselen van een ziekte (zie woordenboek). Het komt op hetvolgende neer: alles wat niet onder een microscoop gelegd kan worden, bestaat niet.
Laat ik het met een voorbeeld toelichten. Een vrouw heeft borsten, een vagina, eierstokken, een baarmoeder. Dit alles heeft tot doel kinderen op de wereld te brengen. De vrouw als voortplantingsmechanisme? Dit zou een grote reductie van elke vrouw zijn. Iedere vrouw heeft gevoelens, bepaalde ambities, bepaalde wensen en verlangens enz. enz.

Maar dit is precies wat de psychiatrie doet: reduceren. De mens reduceren tot een biologisch mechanisme. En het gevolg van deze reductie is de onmogelijkheid om de eigen ervaring van de patiënt in het genezingsproces te gebruiken.

Boven

Hoofdstuk 3: De alternatieve behandelingsmethode

Schizofrenie kan heel goed aanschouwelijk en begrijpbaar gemaakt worden, maar daarvoor moet je allereerst door een stuk theorie heen bijten.
Geest en lichaam zijn één. Dit is een standaarduitdrukking maar men kan beter het woord bewustzijn gebruiken in plaats van het woord geest. Het gevaar van het woord geest is dat het geïsoleerd wordt en geen binding meer heeft met de werkelijkheid. De geest wordt dan gelokaliseerd in de hersenen. Het RIAGG-model doet dit. Zie tekening:

(Benjamin B. Lahey, Psychology, An Introduction, Wm. C. Brown Publishers,1986, pag. 427).
Deze voorstelling van de geest moet afgewezen worden en wel hierom. We staan volledig in contact met de werkelijkheid om ons heen. Om het met een voorbeeld toe te lichten: volgens het RIAGG-model zou een man een stijve krijgen omdat zijn hersenen dat zeggen en NIET omdat hij een blote vrouw ziet.
Bewustzijn is mijns inziens een betere term. Bewustzijn is altijd bewustzijn VAN iets. Ik hou van iemand. Ik haat iemand. Ik denk aan iemand etc.
Een manier om het verschijnsel bewustzijn te benaderen is door middel van energie. Dit is wat de Chinezen en de Japanners doen. De Chinezen noemen het chi, de Japanners ki. Bewustzijn=energie.
Energieblokkades kunnen tot bewustzijnsverandering leiden en in dit laatste zijn we geïnteresseerd. Vanuit mijn eigen ervaring, volgens de theorie van de bio-energetica en de healingtheorie ligt de oorzaak van schizoïditeit, psychoses en schizofrenie bij een jeugdtrauma. Het geboren kind wordt afgewezen door de moeder. Angst is het gevolg en afwezigheid van liefde.
En dit roept werkelijk een reeks van gevolgen in het leven. Angst is afwezigheid van zekerheid. Afwezigheid van zekerheid leidt tot ontworteling. Omdat het kind niet sterk in zijn bekken aanwezig is, leidt dit tot niet juiste ontwikkeling van zijn seksualiteit en zijn relaties met anderen.
Wanneer het kind naar school gaat en begint te leren, stijgt de energie naar zijn hoofd. Dit gebeurt bij iedereen die zijn hersenen gaat gebruiken. Alleen het schizoïde kind is niet voldoende geaard. Op dit moment is een psychose al mogelijk. Het kan ook pas op een latere leeftijd gebeuren. Dan heeft hij op deze jeugdervaringen al iets gebouwd en 10 tegen 1 dat deze ervaringen en overtuigingen welke hij heeft omtrent de werkelijkheid niet overeenstemmen met zijn eigen innerlijke zelf. Wanneer deze dan ook niet overeenstemmen met de werkelijkheid noemt men dit schizofrenie.
Een kenmerk van schizofrenie is het bestaan van stemmen. Een schizofreen doet een beroep op zijn stemmen. Als ik terugkijk op mijn leven, besef ik dat stemmen door mezelf gecreëerd waren. Als je niet met je ouders kunt leven, DAN WORD JE ZE. Ik had de overlevingstechnieken van mijn beide ouders overgenomen. Wat ik als kind als hun kracht gevoeld had (krachten welke ik overigens niet bezat) had ik overgenomen en als deel van mezelf gemaakt. Mijn moeder identificeerde ik met macht. Mijn vader met spiritualiteit. Twee stemmen. Twee leidraden in het leven. Maar deze stemmen zijn niet in overeenstemming met mijn ware zelf. HOE VER IK NIET VERWIJDERD WAS VAN MIJN WARE ZELF. Op grond van deze ervaringen maakte ik mijn beslissingen in mijn leven en raakte daardoor nog verder van koers. En wat nog beroerder was. Mijn twee leidraden: spiritualiteit en macht zijn van nature elkaars tegenpolen.

Behandelingsmethode

De behandelingsmethode van het RIAGG moet categorisch afgewezen worden. De methode is gedateerd. De uitgangspunten zijn gedateerd. Het RIAGG beschouwt schizofrenie als een ziekte. Een hersenziekte. De bezwaren zijn hierboven reeds geformuleerd. Ik zal ze voor de duidelijkheid nog eens noemen. Pillen veroorzaken starheid en zorgen ervoor dat je moeilijk in het maatschappelijk leven kunt terugkeren. Pillen nemen de oorzaak niet weg maar zijn symptoombestrijding. Het werken met pillen belemmert soul-searching en het verwerken van negatieve ervaringen. Iets dat het spiritueel-energetisch model juist aanmoedigt.

De alternatieve therapeut die een schizofreen wil behandelen, moet beseffen dat hij met drie ervaringen van de patiënt rekening moet houden. Deze drie ervaringen zijn hieronder in een tijdlijn uitgezet.

1) Het verwerken van de jeugdtrauma
2) Het hebben van verkeerde opvattingen omtrent zichzelf en de werkelijkheid
3) De negatieve ervaring van de psychose en energieverlies bij de patiënt

De Bio-energetica is bij uitstek geschikt om de eerste ervaring te verwerken. De Bio-energetica is een therapie de taal van het lichaam gebruikt om de problemen van de geest te genezen.
Ervaring nr. 2 kan goed aangepakt worden door een NLP-therapeut (Neuro-Linguïstisch programmeren) of door een psychoanalyticus. Hij kan bepaalde opvattingen die de patiënt heeft over zichzelf en over de werkelijkheid, die tot uiting komen in de vorm van stemmen, transformeren en de patiënt tot zichzelf brengen.
Energieverlies en de negatieve ervaring van de psychose zelf zijn problemen op zichzelf. Wanneer iemand een psychose heeft gehad, leidt dit tot een verlies aan energie. Pillen welke door het RIAGG voorgeschreven worden, verergeren deze toestand nog meer. De patiënt kan niet aan zijn eigen genezingsproces werken als hij energieloos is. Alles blijft bij het oude. Dit leidt tot een nieuwe psychose en meer energieverlies. De patiënt zit in een neerwaartse spiraal. Aan energieverlies is wat te doen. Maar niet door het RIAGG. Mij is een methode bekend welke komt uit het Taoïstische gedachtegoed.
De negatieve ervaring van de psychose is ook een probleem. Het is maar hoe de psychose geduid wordt en door wie. Een RIAGG-medewerker beschouwt een psychotische toestand als een verstoring van het functioneren van de hersenen. Remedie: pillen.
In de alternatieve sector wordt een psychose beschouwd als een waarschuwing. Een flinke waarschuwing van de geest: je doet het niet goed, zoals je het nu doet. Er bestaan genoeg verhalen over “van de wereld af zijn”. Joseph Campbell die zijn leven lang bezig is geweest met mythen, zegt hetvolgende:

“ Myths of descent into the underworld are of a descent into those domains of your own psyche that you have not been paying attention to. We live on the surface of our own lives and the mind is aware of only certain interests and intentions but the body has other potentialities, other interests and so forth. Now when you shipwreck in the shallow waters of your intellectual notion of what your life’s about, wherever you shipwreck is where your depth is. Then you can go down into what Frobenius used to call “the night sea” down into your own abyss to find there the forgotten, the omitted energy which should have been informing your life but which was being excluded by your conscious posture.
There are two ways of going into the underworld. One is by being swallowed, and the other is by killing the monster that guards the gate. In the former, being swallowed, the person is taken on the night sea journey unconsciously. The jonah story, for instance, is a typical descent journey of this type. He is swallowed by a whale, which is the personification of the powers of the abyss. Now, the journey always includes going past a pair of opposites of our way of thinking. There are certain moments in life when you can have insights that can go past the pair of opposites. It’s as though you can see in that moment a deeper truth, as if the opposites open and you can see into the unknown. Well the two jaws of the whale are exactly the pair of opposites. One goes through the jaws into the abyss. And you will notice by the way, that Jonah came out of the whale an improved character.
There is also the dragon slaying motif, where the hero goes through the opposites by way of his own consciousness instead of the unconscious way of Jonah. Siegfried is an example of the dragon slayer. He must kill the dragon and taste the blood. The dragon is symbolic of one’s own unconscious and was formerly unknown to you. After Siegfried killed the dragon and tasted the blood, the world of nature spoke to him. He understood the language of the birds and the flowers. So you can go on an underground journey in two ways: one, like Jonah, where the unconscious seizes you and carries you down, the other, like Siegfried, by choosing to take an intentional voyage down.
(Joseph Campbell, This business of the gods ……., in conversation with Fraser Boa, Ontario, 1989, eerste uitgave, pag. 97 t/m 99)

(“Afdalingsmythen in de onderwereld gaan over een afdaling in die gebieden van je eigen psyche waar je geen aandacht aan hebt besteed. We leven op het oppervlak van onze eigen levens en de geest is zich bewust van slechts bepaalde belangen en intenties maar het lichaam heeft andere mogelijkheden, andere belangen en zo voort. Nu, wanneer je schipbreuk lijdt in de ondiepe wateren van jouw intellectueel begrip waar jouw leven over gaat, daar waar je schipbreuk lijdt is waar jouw diepte is. Dan ga je onder in wat Frobenius placht te noemen de nachtzee, ten onder in de afgrond om daar de vergeten, de achtergelaten energie te vinden welke je leven zou hebben moeten bezielen maar welke buitengesloten was door je bewuste houding.
Er zijn twee manieren om naar de onderwereld te gaan. De één is opgeslokt te worden, en de ander is door het doden van het monster dat de poort bewaakt. In de eerstgenoemde, opgeslokt te worden, wordt de persoon onbewust op een nachtzee reis genomen. Het verhaal van Jonah, bijvoorbeeld, is een typische afdalingsreis van dit type. Hij is opgeslokt door een walvis, welke de personificatie is van de krachten van de afgrond. Welnu, de reis houdt altijd in langs een stel tegengestelden te gaan van onze manier van denken. Het is alsof je op dat moment een diepere waarheid kan zien, alsof de tegengestelden zich openen en je in het onbekende kan zien. Welnu, de twee kaken van de walvis zijn precies de stel van tegengestelden. Men gaat door de kaken in de afgrond. En je zal trouwens opmerken dat Jonah met een verbeterd karakter uit de walvis kwam.
Er is ook het motief van het doden van de draak, waar de held door de tegengestelden gaat door middel van zijn eigen bewuste in plaats van op de onbewuste manier van Jonah.
Siegfried is een voorbeeld van de drakendoder. Hij moet de draak doden en het bloed proeven. De draak is symbolisch voor het eigen onbewuste en dit was voorheen onbekend voor je. Nadat Siegfried de draak gedood heeft en het bloed geproefd heeft, sprak de wereld van de natuur tot hem. Hij begreep de taal van de vogels en de bloemen. Je kunt dus op een ondergrondse reis gaan op twee manieren: één, zoals Jonah, waar het onbewuste je grijpt en je naar beneden brengt, de ander, zoals Siegfried, door het kiezen om een bewuste reis naar beneden te maken.”)

Naar mijn mening kan geen enkele therapievorm een patiënt volledig helpen. Een combinatie van therapievormen is de meest aangewezen weg. De verschillende manieren hebben allemaal hun eigen vocabulaire en hun eigen methoden. Zo wijst Alexander Lowen er in één van zijn boeken op de overeenkomsten tussen de bio-energetica en Tai chi chuan. Een
therapeut doet er goed aan om elke methode op zijn eigen merites te onderzoeken. Ik zal een andere keer terugkomen op de overeenkomsten tussen de verschillende manieren.

Boven

Hoofdstuk 4: Eigen kracht

Een psycholoog of therapeut kan je wel uit elkaar halen, maar niet in mekaar zetten. Dit zul je zelf moeten doen. Een paar raadgevingen van mijn kant.
1) Zit rechtop. Sta rechtop, loop rechtop (EN DIT CONSEQUENT). Dit punt is ontzettend belangrijk. Het voorkomt zweven.
2) In nomine patri, et filii en spiritus sancti: kracht, liefde, licht. Van deze drie krachten is liefde de middelste kracht. Je begint dus met liefde.

Liefde

Van al de drie krachten is liefde de middelste kracht. Als je leven een puinhoop is, begin je bij liefde. Joseph Campbell praat over bliss. Je moet iets vinden in je leven waarvoor je leeft. Dit is je bliss, je liefde. In goede en slechte tijden.
“ I have a little formula I give to my friends who are asking me the way to live so that you’re never aginast the wrong wall. I say to follow your bliss wherever your true inner bliss is. Wherever you feel in harmony. And if you get off – as you surely will – and you know you’re on the wrong road, hunt back, find your track, find your bliss. And, you know, even with people in middle life who have got to the top of the ladder and found themselves against the wrong wall, let them think where their bliss is. Is it fishing? Okay, then buy a fishing line. Wherever it is, follow it! And then it starts going.
Carl Jung had this interesting experience back in 1909 or 10. This is where he really got his message. He was writing a book based on the dreams and halluctinations of a woman who was in a complete SCHIZOID CRACKUP. She was not one of his patients. And he recognized that these dreams and hallucinations were precise counterparts to certain myths. So he wrote an exciting book – it was the book that told me all about it – in which he shows the comparison between the mythological and the personal image systems. The name of the book is “Symbols of Transformation”. When he finished that, he thought. “Now I know the difference between a life that is moved by a myth and a life that is not.” And he said :” I asked myself by what myth I was living and I found I didn’t know. So I proposed to myself that the goal of goals of my life would be to find by what myth I was living.” And, of course, he wondered how he could go about this? Then he asked himself :” What was I absorbed by as a little boy, so absorbed that I didn’t know the time was passing? Well, he remembered how he played with stones, making little cities out of stone. So what did he do? He bought himself a piece of property and began moving stones around, building himself a little castle to activate his imagination, and he wrote down the images that came to him. He painted them and while illustrating those things he found what his myth was. He found his myth and it gave a joy and dynamic to his life right to the very end. He could suffer without real frustration all the abuse that he got when Freud turned the guns of character assassination against him after their seperation – accusations of insanity and all this kind of thing. Jung took it, for he knew where his dynamic was.”)
(Joseph Campbell, This business of the gods ….., pag. 107 en 108)

(“ Ik heb een kleine formule welke ik aan mijn vrienden geef die me vragen hoe te leven zodat ze nooit tegen de verkeerde muur zijn. Ik zeg dat je je zegen moet volgen waar je waarachtige innerlijke zegen ook is, waar ook je in harmonie bent. En als je van de weg af raakt –wat zeker zal gebeuren – en je weet dat je op de verkeerde weg bent, zoek het terug, vind je spoor, vind je zegen.
En weet je, zelfs met mensen op middelbare leeftijd die de top van de ladder hebben bereikten zichzelf tegen de verkeerde muur vinden, laten zij denken waar hun zegen is. Is het vissen? Okay, koop dan een hengel. Waar het ook is, volg het! En daar begint het mee.
Carl Jung had een interessante ervaring terug in 1909 of 1910. Dit is waar hij werkelijk de bedoeling begreep. Hij was een boek aan het schrijven gebaseerd op de dromen en hallucinaties van een vrouw die in een complete schizoïde crisis was. Zij was niet één van zijn patiënten. En hij herkende dat deze dromen en hallucinaties precies tegenovergesteld waren aan bepaalde mythen.
Dus hij schreef een opwindend boek – het was het boek dat me alles daarover vertelde – waarin hij de vergelijking toont tussen de mythologische en persoonlijke beeldsystemen. De naam van het boek “Symbols of Transformation”. Toen hij daarmee klaar was, dacht hij: Nu weet ik het verschil tussen een leven dat bewogen wordt door een mythe en een leven welke niet daardoor bewogen wordt. En hij zei:” Ik vroeg mijzelf af welke mythe ik leefde en ik ontdekte dat ik het niet wist. Dus stelde ik aan mijzelf voor dat het doel der doelen van mijn leven zou zijn te vinden welke mythe ik leefde”. En, natuurlijk, vroeg hij zichzelf af hoe hij te werk moest gaan. Toen vroeg hij zichzelf af:” Waardoor was ik verdiept in als een klein kind, zo verdiept dat ik niet wist dat de tijd verstreek?” Nou, hij herinnerde hoe hij met stenen speelde, kleine steden uit steen maakte. Dus wat deed hij? Hij kocht voor zichzelf een stuk eigendom en begon stenen te verschuiven, voor zichzelf een klein kasteel bouwend om zijn verbeelding te activeren, en hij schreef de beelden welke bij hem opkwamen op. Hij vond zijn mythe en het gaf hem een vreugde en dynamiek aan zijn leven tot het einde van zijn leven. Hij kon verdragen zonder werkelijke frustratie al het gescheld dat hij kreeg toen Freud een persoonlijke aanval op hem ondernam na hun scheiding – beschuldigingen van waanzin en al dat soort dingen. Jung incasseerde het want hij wist waar zijn dynamiek was.”)

In de tussentijd

Een boek welke het onderwerp liefde behandelt is het boek van Iyanla Vanzant. Er is een enorm verschil tussen iemand die 18 jaar oud is en iemand die de 25 al gepasseerd is. Iemand die 25 jaar oud is, heeft meer levenservaring en kan dus iets aan zijn eigen situatie doen. Wanneer iemand 25 jaar of ouder is en net een psychose heeft gehad, dan is hij niet ziek maar in de tussentijd. Dit is een herdefiniëring van de situatie. Onmiddellijk aan het werk gaan, kun je wel vergeten. Je hebt dus tijd genoeg. Je zit in de tussentijd. Dit is de titel en het thema van een boek van Iyanla Vanzant. In de tussenperiode ga je de rommel opruimen die je van je ouders hebt meegenomen en de rommel die je zelf gecreëerd hebt. Eén van de hulpmiddelen welke je hierbij kunt gebruiken is een dagboek. Het enige dat je daarvoor nodig hebt, is een schrift, een pen en een paar kleurpotloden. Beschrijf je ervaringen en probeer er patronen in te ontdekken. Beschrijf de positieve en probeer deze te herhalen.

Licht

Licht is eenvoud, soberheid, stilte. Als je jezelf omringt met veel lawaai en veel bezigheden, bestaat het gevaar dat je alles bent behalve jezelf. Je hebt rust nodig om tot jezelf te komen.

Kracht

Voel je kracht en dan bedoel ik niet alleen je spierkracht. Ga bijvoorbeeld op judo of Capoeira. Je kunt je tegenstander bij judo niet goed werpen als je je lichaam verkeerd gebruikt. Ook Capoeira is sterk fysiek. Beide sporten zijn bovendien positief. Je zult er met veel positieve energie vandaan komen. Deze sporten zullen je een goede basis geven. Deze basis zal je helpen in je maatschappelijk leven.

Voor de schizofreen is deze formule met name van belang. DE SCHIZOFREEN KENT GEEN LIEFDE EN DUS GEEN MIDDELPUNT. Hij kent alleen zijn eigen stemmen. De schizofreen moet leren liefde te ervaren. Wat doe je dus het liefst: is het koken, kook dan. Is het vissen, vis dan. Dit alles zo vaak mogelijk. Het doet je leven.

3) Als je eenmaal met de liefde begonnen bent, begin je een dagboek. Al je eigen problemen kun je in kaart brengen, zodat je er iets aan kunt doen. Ook al je zegeningen zodat je deze niet vergeet.
4) Trek de natuur in. De natuur geeft je veel kracht en energie. Zeker wanneer je net een psychose hebt gehad, is een stuk energie van belang.
5) En dan als laatste: een korte inleiding tot Feng Shui. Een Chinese manier om met je omgeving om te gaan:

Feng Shui

Een manier om jezelf te leren kennen, is niet door middel van introspectie (naar binnen kijken) maar door het inrichten van je huis. Het werkt als volgt. Je gaat op een bepaalde plek in huis zitten en je vraagt je af: zit ik hier lekker, VOEL ik me hier goed. Dit doe je met alle plekken in je huis. Hierdoor verbind je jezelf met de dingen om je heen.
Dan pak je je dagboek of schrift, en teken je je huis met verschillende kleuren. Rood staat dan voor onaangenaam. Groen staat voor aangenaam.

(Dit is tekening van mijn huis. Het is een studentenwoning).
Er zijn talloze boeken op de markt over Feng Shui. Deze zullen je allemaal vertellen wat je niet moet doen en wat je wel moet doen. De meeste boeken evenwel zijn slechts geschikt voor mensen met een grote portemonnee. Ik woon in een studenthuis met een klein budget. Toch kan ik Feng Shui toepassen. Door simpelweg mijn eigen gevoel te gebruiken.
Nogmaals, het enige dat je nodig hebt is een schrift en een paar kleurpotloden.

Het doolhof

Uit het bovenstaande blijkt dat de oplossing niet één twee drie voorhanden ligt. De patiënt moet veel werk zelf verzetten. En dat gaat lange tijd duren. Ik spreek uit eigen ervaring. Soms doe je één stap vooruit en twee achteruit. Ik vergelijk het met een doolhof. De bedoeling is dat het midden vindt. En daar gaat enige tijd overheen.

Wat er energetisch gezien gebeurt

De oorzaak van schizofrenie ligt in het verre verleden. Dit volgens de bio-energetica en de healingtheorie. Ik haal een passage aan uit het boek:” Licht op de Aura. Healing via het menselijk energieveld, Een werkboek, pag. 11:

“ De eerste karakterstructuur (eerste in die zin, dat een deel van de levensenergiestroom hier al in het vroegste stadium geblokkeerd werd) wordt de schizoïde structuur genoemd. Hierbij vond de eerste traumatische ervaring plaats voor of tijdens de geboorte, of gedurende de allereerste dagen daarna. De oorzaak van het trauma ligt meestal in een zekere rechtstreekse vijandigheid van één der ouders – bijvoorbeeld woede, of het kind niet willen accepteren – of in een traumatisch geboorteproces, waarbij de moeder zich emotioneel van het kind heeft afgekeerd en dit kind zich in de steek gelaten voelde. Er is een eindeloze reeks van dergelijke gebeurtenissen te bedenken. Een kleine kortsluiting tussen moeder en kind kan voor het ene kind heel traumatisch blijken, terwijl het andere er niet in het minste nadeel van ondervindt. Dit hangt af van de incarnerende ziel en van de taak welke zij zich voor dit leven gesteld heeft (…..)
Zijn grootste probleem is angst – angst dat hij geen recht van bestaan heeft. In de omgang met anderen, hetzij bij zijn therapeut of met vrienden, bezit hij een onpersoonlijke taal ……”
(Barbara Ann Brennan, Licht op de Aura, Healing via het menselijk energieveld. Een Werkboek, Uitgeverij J.H. Gottmer/H.J.W. Becht B.V., Bloemendaal, 1992, pag. 111)
Afwezigheid van zekerheid leidt tot ontworteling. Deze tekening uit een Tai chi-boek maakt het heel duidelijk:

(Mantak Chia & Juan Li, De innerlijke structuur van Tai chi. De Taoïstische kunst van Tai chi Chi Kung, Uitgeverij J.H. Gottmer/H.J.W. Becht BV, Bloemendaal, 1998, pag. 37)
Door de ontworteling stijgt de energie naar zijn hoofd. Dit leidt tot waanbeelden. Wanneer de energie dan nog eens daalt naar de organen terwijl er tegelijkertijd een verlies is aan ego, spreekt men van schizofrenie.
Ik vergelijk het met een ramp in een kernreactor. Wanneer de plutoniumstaven niet genoeg gekoeld worden, zal de energiereactie uit de hand lopen. Er volgt een kettingreactie wat leidt tot een meltdown. De energie boort zich in de aardkorst. De ramp is compleet. Energetisch gebeurt er iets soortgelijks. Vergelijk het bovenstaande met wat Joseph Campbell over de sjamaan zegt:
“De sjamaan is een man of vrouw die in zijn late jeugd een overweldigende psychische ervaring heeft die hem geheel naar binnen doet keren. Het hele onderbewustzijn gaat open en de sjamaan valt erin. Beschrijvingen van deze sjamanistische ervaring vindt men in Siberië, via de Amerikaanse landen tot Vuurland toe.”
(Joseph Campbell and Bill Moyers, Mythen en Bewustzijn, De kracht van de mythologische verbeelding, 1991, pag. 102).
Er is alleen een verschil tussen een sjamaan en een schizofreen. De sjamaan heeft geleerd zijn ervaringen te plaatsen en er mee om te gaan. De schizofreen niet.
De schizofrene patiënt heeft geen kracht, ervaart geen liefde en er is ook geen licht. En de mensen WILLEN iets van hem. En de patiënt kan daar niets tegenover stellen. Er is een afwezigheid van wil. En wat is geen wil? Dat is het onvermogen nee te zeggen tegen personen en omstandigheden.
Dat is dan ook de reden dat een patiënt zich INSTINCTMATIG zal onttrekken aan een therapeutische behandeling of aan de BEDISSELING van zijn ouders.
Een therapeut WIL iets van de patiënt. Als het een gewone persoon is, dan kan de patiënt er ongedwongen mee praten. Maar een therapeut zal alles wat je zegt op een weegschaal leggen: zou je dat niet anders zien? Wat denken je ouders daarvan? Hoe zullen we de therapeutische behandeling voortzetten? En de patiënt kan er NIETS tegenover stellen!
Geen wonder dat hij in zijn nachtmerrie blijft. Zie tekening:

(Benjamin B. Lahey, Psychology, An introduction, Wm. C. Brown Publishers, Dubuque, 1986, pag. 7)
En de ouders zijn ontzettend begaan met de patiënt. Maar de patiënt kan geen leven leiden dat zijn ouders zouden WILLEN.
Sterker nog, de relatie met zijn ouders is een probleem. De patiënt zit met een dilemma.
Om er enigszins bovenop te komen, heeft hij hulp nodig. Dat zal vaak van zijn ouders zijn. Tegelijkertijd moet hij los komen van zijn ouders en van het leven dat zijn ouders leiden. Ik ben het helemaal eens met de schrijver die ik reeds eerder aangehaald heb:
“ Het probleem doet zich vooral voor bij de zogenaamde gesloten families. Wat ik met gesloten families bedoel, is een familie die niet alleen bereid is alle mogelijke zorg aan hun in de war zijnde familielid te besteden, maar ook van hem of haar verlangd om zich te conformeren naar de opvattingen van die familie. Dit wordt extra pijnlijk als die levensvisie die zo’n familie heeft, mede oorzaak van het psychisch vastlopen van de patiënt is geweest.
Hierbij komt nog dat een psychiatrisch patiënt vaak totaal geen sociaal aanzien of respect krijgt van zijn omgeving. Wil hij zijn probleem oplossen, dan hij zich op z’n minst losmaken van de bekrompenheden van zijn omgeving.”
De ouders zijn zelf een deel van het probleem en juist die moeten de kinderen helpen!
Het slikken van de pillen verzwakt de wil alleen maar. De oplossing ligt niet in de versterking van de wil van de patiënt maar de patiënt liefde te laten ervaren. De liefde van de moeder aarde, de liefde van de mensen, de liefde van God. Voor de schizofrene patiënt is het ervaren van liefde van het allergrootste belang. Kracht volgt vanzelf.

Ouders

En dat maakt het verneukeratieve van de aanpak van het RIAGG duidelijk. Omdat het RIAGG psychoses en schizofrenie als een medisch probleem beschouwt, blijft de relatie tussen de ouders en de relatie tussen ouders en patiënt onderbelicht.
Het RIAGG biedt de patiënt pillen. Daardoor kan de patiënt verder niets aan zijn eigen situatie doen. Het RIAGG biedt de patiënt faciliteiten en diensten. En dat biedt de patiënt de gelegenheid een slachtofferrol op zich te nemen. Hij is immers ziek.
Maar het RIAGG kan niet alles doen voor de patiënt. Op wiens schouders komt dan de hulpverlening te liggen? De ouders natuurlijk. Wat is daar mis mee?, kan ik me voorstellen dat ouders zich afvragen. Onze zoon of dochter is toch ziek?
Laten zij deze tekst maar eens lezen:”

Doordat met de initiatie is gebroken, heeft de samenleving moeite jongens naar hun manzijn te begeleiden. Mythologisch gezien kunnen we zeggen dat zowel de grote vader als de grote moeder, in hun primitieve vorm, de jongens op hun pad blokkeren. Ook deze blokkades leiden ertoe dat er zoveel jongens en zo weinig mannen zijn. Maar de belangrijkste reden daarvoor is, denk ik, onze eigen onkunde wat inwijding betreft en onze ontkenning van de waarde ervan.
De natuurlijke vader die voornamelijk de zegening, het ordelijke en de creatieve kant van de heilige koning door hemzelf heen trekt, zal met plezier zijn zoon door de inwijdingsstappen heen helpen. Maar we weten dat de verwrongen of vergiftigde zijde van de heilige koning ook door de vader heen gaat. De vergiftigde vader zal ‘zijn vloek over de grootste vreugden uitspreken’ zoals Blake zegt, en daarmee de vruchtbaarheid, eigenwaarde en seksualiteit van zijn zoon beschadigen, zodat diens toegang tot de tuin wordt geblokkeerd. Sommige vaders plegen fysieke incest met hun zoon, anderen psychische. We hebben deze verwrongen zijde van de grote vader in hoofdstuk 4 besproken.”
(Robert Bly, De Wildeman. Een boek over mannen, De Haan, pag. 194 en 195)

Hierboven wordt gesproken over de verwrongen vader. De tekst gaat verder over de verwrongen moeder. Bewust willen ouders het beste voor hun kinderen. Maar onbewust ook? Nee, niet altijd. Daarover heeft deze tekst het.
Pillen houden patiënten afhankelijk. Afhankelijk van het RIAGG en bovenal afhankelijk van hun ouders. En de patiënten krijgen psychose op psychose. Vreemd hè?!

Wat kan het RIAGG wel doen?

Naar mijn weten heb ik gedurende mijn kortdurende opname bij het RIAGG slechts één psycholoog gezien. Ik wilde dat helemaal niet. Niettemin vind ik achteraf dat een psycholoog heel wat betekenen kan voor een “schizofreen”. Ik zal hier wat aanwijzingen geven.
Als een patiënt er echt helemaal doorheen zit, dan kan de psycholoog er geen zinnig woord uitkrijgen. Om meer te weten te komen, dient hij zicht te richten op de ouders (als het goed is, is dit reeds bekend voor de psychologen).
Hij dient te letten op twee dingen. Allereerst op de objectiviteit, de persoonlijkheid van de ouders. En dan op de relatie tussen de ouders onderling.
Wat bedoel ik met objectiviteit? Daar bedoel ik veel mee: kracht, professionele instelling, persoonlijkheid. Om dit duidelijk te maken sluit ik aan bij de ervaring van de psycholoog zelf. Een professionele instelling stelt een psycholoog in staat objectief, dus van een afstand, naar mensen en sociale situaties te kijken, zonder er zelf emotioneel bij betrokken te worden. De psycholoog dient mijns inziens op zoek te gaan naar een soortgelijke houding bij de ouders.
Wanneer hij deze eenmaal gevonden heeft, dient hij deze objectiviteiten met elkaar te vergelijken en de relatie van de ouders in dat licht te bezien. Dus: is de ene echtgenoot de fysieke kracht in de relatie terwijl de andere echtgenoot de brains is. Is de ene echtgenote onpersoonlijk terwijl de andere ouder juist hoogst persoonlijk is. Er zijn duizend en één spelletjes welke er tussen echtgenoten gespeeld kunnen worden. Om meer informatie over de patiënt te verkrijgen, kan hij de ouders en hun relatie onderzoeken.

Hoe de ouders kunnen helpen

Als ouders een deel van het probleem vormen, kunnen ouders dan toch helpen? Het antwoord is heel simpel: hun kind aan hun invloedsfeer onttrekken. Dit is heel eenvoudig. Als het kind op kamers kan, dan moeten de ouders het kind helpen op kamers te gaan. Dit kan een gevaarlijke oplossing zijn. Als het kind niet in staat is om eigen sociale contacten te leggen, niet in staat is om zelf op pad te gaan om vrijwilligerswerk te vinden of een betaalde baan, dan is deze oplossing kwalijker dan de remedie.
Wat ouders ook kunnen doen, is hun kind bij andere mensen onderbrengen (of als je wat ouder bent zelf op pad te gaan naar familie) om ze zo aan hun invloedssfeer te onttrekken en andere mensen en gezinssituaties te ontmoeten. Tegelijkertijd verlicht dit hun taak aanzienlijk. De ouders kunnen hun eigen batterij opladen.
(Noot: ik wil de ouders niet de schuld geven van de toestand van hun kinderen. En wel omdat perfecte ouders niet bestaan. Wat ze goed moeten begrijpen is hun aandeel hierin en wat ze daaraan kunnen doen.)

Zie tekening:

Seks, ja natuurlijk!

Seks is één van de irrationele factoren in iemands leven. Hoe je het ook wendt of keert, het is één van de basisbehoeften van het menselijk leven. Maar als iemand last heeft van manisch-depressiviteit, schizofrenie of een andere “geestesziekte” staat hij niet in goed contact met zichzelf en dus met de irrationele factoren die zijn leven zouden moeten bepalen. Therapie moet de patiënt in contact leren maken met deze irrationele factoren zonder dat hij daardoor overweldigd wordt.

“ There is a wonderful man in Germany now, Karlfried Graf Dürckheim, who said something about the function of therapy that hit me strongly. He said that one must learn to become transparent to transcendence. Now, transcendence in the broadest sense refers to those energies that are informing the body which come from you-don’t-know-where. The head, however, independent from these energies, has its own system of thinking that’s based on phenomenal experiences, empirical experiences, life intentions and so forth, and life sometimes gets concentrated on these “head” intentions. Then the problem of therapy is to bring the “head” into harmony with the energies that are informing the body so the transparent energies can come through. Only when this occurs are you transparent to transcendence. This implies yielding to nature, putting yourself in accord with nature, and, I would say, that is the main aim of most of the mythologies of the world."
(Joseph Campbell, This business of the gods….., in conversation with Fraser Boa, pag. 24 en 25)
(” Er is nu een prachtige man in Duitsland, Karlfried Graf Dürckheim, die iets zei over de functie van therapie dat me erg sterk raakte. Hij zei dat men moest leren transparant te zijn voor het transcendente. Nu, het transcendente in de breedste zin van het woord, verwijst naar die energieën welke het lichaam bezielen maar waarvan je niet weet waar ze vandaan komen. Het hoofd, echter, onafhankelijk van deze energieën, heeft zijn eigen systeem van denken dat is gebaseerd op waarneembare ervaringen, empirische ervaringen, levensintenties enzovoort en het leven concentreert zich soms op deze “hoofd”intenties. Het probleem van de therapie is om het hoofd in harmonie te brengen met de energieën welke het lichaam bezielen zodat de transcendente energieën door kunnen komen. Slechts wanneer dit gebeurt, ben je transparant voor het transcendente. Dit houdt in meegeven met de natuur, jezelf in overeenstemming brengen met de natuur, en ik zou zeggen, dat is het belangrijkste doel van de mythologieën van de wereld”).

De patiënt staat niet in contact met zijn eigen natuur. En daarom wordt seks problematisch. Seks kost energie. Iets wat de patiënt beter kan gebruiken om zijn eigen leven in orde te maken. Mijn advies aan patiënten is daarom om vlak nadat je ziek bent geworden, spaarzaam gebruik te maken van je eigen seksuele kracht. Wordt eerst jezelf.

Pillen

Ik ben geen expert wat het algemene gebruik van pillen betreft. Wil ik ook niet worden. Ik ben zeker geen voorstander van het gebruik van pillen. De nadelen zijn te groot. Alleen al het feit dat de nadelen niet worden weggehaald. Ik heb de rest van de nadelen hierboven al genoemd. Maar het gebruik van pillen kan ik ook niet categorisch afwijzen. Als iemand gekke dingen heeft gedaan op grond van waanbeelden, dan zijn pillen noodzakelijk. Maar hoe verder? Het RIAGG biedt voor het verdere traject geen uitkomst, behalve dan: ja hoor, pillen. En dan maar hopen dat het op een dag goed komt. Ik maak de volgende vergelijking bij het gebruik van pillen. De patiënt zit in een rijdende auto. Vervolgens neemt hij pillen. Dat is hetzelfde als op de rem trappen. De patiënt moet de auto weer starten en op gang brengen. Als de auto eenmaal rijdt, dan neemt hij pillen in. Opnieuw staat de auto stil. En de patiënt moet weer opnieuw beginnen. Ad infinitum.

Boven

Hoofdstuk 5: Godsdienstige ervaringen

Iemand die een psychose krijgt, kan godsdienstige ervaringen hebben. De energie stijgt immers naar zijn hoofd en daar zijn, volgens het yoga-systeem en het Taoïstisch systeem de hogere psychische centra gelegen. Dit is iets waar de psychiater rekening mee moet houden.
Iemand die schizofreen is, heeft daarentegen andere ervaringen. Zijn energie is naar zijn hoofd gestegen en vervolgens gedaald naar zijn organen. Dit alles heeft tot een verlies aan ego geleid. Dit heeft tot gevolg dat er geen zinnig woord uit zo’n patiënt komt. Een voorbeeld:

“Psychologist:” Why do you think people believe in God?”
Patiënt:” Uh, let’s, I don’t know why, let’s see, balloon travel. He holds it up for you, the balloon. He don’t let you fall out, your little legs sticking out down through the clouds. He’s down to the smokestack, looking through the smoke trying to get the balloon gassed up you know. Way they’re flying on top that way, legs sticking out, I don’t know, looking down on the ground, heck, that’d make you so dizzy you just stay and sleep you know, hold down and sleep there. The balloon’s His home you know up there. I used to be sleep outdoors, you know, sleep outdoors instead of going home. He’s had a home but His not tell where it’s as you know.
(Benjamin B. Lahey, Psychology, An introduction, Wm. C. Brown Publishers, 1986, pag. 504)

(Psycholoog: Waarom denk je dat mensen in God geloven?
Patiënt: Uh, even, ik weet niet waarom, even kijken, ballonvaart. Hij houdt het op voor jou, de ballon. Hij laat jou niet naar buiten vallen, je kleine benen naar buiten stekend naar beneden door de wolken. Hij is beneden in de schoorsteen, kijkend door de rook, pogend de ballon opgeblazen te krijgen. Weg zij vliegen bovenop op die manier, benen naar buiten stekend, ik weet het niet, naar beneden kijkend op de grond, Jezus, dat zou je zo draaierig maken je blijft alleen maar en slaapt weet je, naar beneden houden en daar slapen. De ballon is Zijn huis weet je daarboven. Ik placht te zijn slapen buitenshuis weet je, buiten slapen in plaats van naar huis gaan. Hij heeft een huis gehad maar Hem niet vertellen waar het is, weet je.)

De psychiater dient zich van de mogelijkheid bewust te zijn dat de schizofreen een eigen ordening kan aanleggen in de ervaringen welke hij heeft. Hij legt een ordening aan met behulp van mythen. Mythen zijn immers de taal van het onderbewuste. De psychiater dient op de hoogte te zijn van de mogelijkheid hiervan. Dit is wat ik een keer gezien heb.
Op een regenachtige dag tijdens mijn studentenperiode had ik helemaal niets te doen. Ik besloot koffie te gaan drinken bij mij in de buurt. Gezeten aan de bar, zittend aan de koffie, zag ik een man naast me zachtjes prevelen. Dit geprevel viel mij op en ik luisterde wat aandachtiger. Wat de man deed was zich afzetten tegen de barman en degene die om hem heen om waren met behulp van mythen. Hij herkende de onderbewuste problemen van de mensen om hem heen en categoriseerde ze met behulp van mythen. Dit kon ik herkennen omdat ik een klassieke opleiding heb gehad. Mijn mond viel open en ik kon onmiddellijk een diagnose stellen: schizofrenie. Ik heb mijn koffie opgedronken en ik ben naar huis gegaan. Het was eng.

Psychoses en geestverruimende middelen

Psychoses kunnen ontstaan door drugs. Om duidelijk te maken wat er gebeurt als er iemand drugs gebruikt en daardoor een psychose krijgt, maak ik gebruik van de terminologie en de beelden welke komen uit het hindoeïsme. Het hindoeïsme erkent 7 psychische centra, chakra’s genoemd. De onderste drie chakra’s zijn verbonden met iemands kracht in de fysieke wereld. Het zijn achtereenvolgens het wortelcentrum, het seksuele centrum en het solaire centrum. Wanneer iemand niet weet wie hij is, voor welke vrouwen (of mannen natuurlijk) hij valt en welke positie hij in de maatschappij wil innemen en dan drugs gebruikt, bestaat het gevaar voor een psychose. Zijn energie stijgt naar zijn hoofd zonder voldoende geaard te zijn (zie tekening). Hij kan ervaringen hebben welke hij niet goed weet te plaatsen. Er moeten twee dingen gedaan worden. Allereerst moet de persoon met beide benen op de grond komen te staan. Ten tweede moet de drugs uit het lichaam gezuiverd worden. Drugs zijn je reinste teringzooi voor het lichaam en moeten zo snel mogelijk uit het lichaam verwijderd worden.
Iemands problemen worden natuurlijk vergroot wanneer hij gebruik maakt van de diensten van het RIAGG. Het hele standaardinstrumentarium van pillen wordt van stal gehaald zonder dat er daadwerkelijk iets aan het eigenlijke probleem gedaan wordt.

Meditatie

Bij psychiatrische patiënten is meditatie geheel en al uit den boze. Het gevaar is te groot dat de energie naar boven stijgt. Dit is een verhaal dat ik van een vrouw gehoord heb. In de jaren 70 experimenteerde men met transcendente meditatie bij psychiatrische patiënten om “ze een beetje rust te geven”. Transcendente meditatie maakt gebruik van mantra’s. De bedoeling ervan is in de allereerste plaats om de geest tot rust te brengen. Wanneer de geest (d.w.z. het onderbewuste) tot rust is gebracht is het mogelijk om de geest naar de hogere energiecentra te brengen. Voor psychiatrische patiënten levensgevaarlijk. Waanbeelden en hallucinaties kunnen het gevolg zijn. Toen ik hiervan hoorde, schrok ik enorm. Toegegeven, dit heb ik van horen zeggen. Maar door middel van dit voorbeeld geef ik aan dat meditatie voor psychiatrische patiënten volledig uit den boze is.

Boven

Hoofdstuk 6: Alternatieve stromingen

De Chinese geneeskunde

Chinezen hebben een andere visie op ziekte dan Westerse mensen over het algemeen hebben. Zien Westerse mensen ziekte als een aanval op het lichaam welke dan door middel van medicijnen of door middel van een chirurgische ingreep behandeld kan worden; chinezen daarentegen zien ziekte als een teken dat het evenwicht in het lichaam verbroken is. Door het evenwicht te herstellen, zal de ziekte verdwijnen. Om dat evenwicht te herstellen, gebruikt de Chinese arts acupunctuur, kruiden en lichaamsbewegingen (Chi Kung).
Hoe Chinese doktoren psychoses behandelen is mij onbekend. Mantak Chia, die bekend is geworden met zijn Healing-Tao-meditatietechnieken beschrijft in één van zijn boeken hoe hij kundalini-psychoses energetisch kan behandelen (Mantak & Maneewan Chia, Awaken Healing Light of the Tao, New York, 1993, pag. 280 t/m 282).

Sjamanisme, the way of suffering

Het sjamanisme en het Taoïsme zijn geestelijke stromingen die met name van belang kunnen zijn voor psychiatrische patiënten. Het sjamanisme is een geestelijke stroming welke beschrijft wat er gebeurt met schizofrene patiënten en tegelijkertijd vertelt wat men moet doen om daaruit te komen.
Ik herhaal hier nog eens wat Joseph Campbell heeft gezegd over de sjamaan:
” De sjamaan is een man of vrouw die in zijn late jeugd een overweldigende psychische ervaring heeft die hem geheel naar binnen doet keren. Het hele onderbewustzijn gaat open en de sjamaan valt erin. Beschrijvingen van deze sjamaan-ervaring vindt men in Siberië, via de Amerikaanse landen tot Vuurland toe.
(Joseph Campbell en Bill Moyers, Mythen en Bewustzijn, pag. 102)
Nu zijn de mythen en de riten van de sjamanen van vroeger grotendeels gedateerd. Ze waren van toepassing vroeger. Om een beeld te krijgen van het sjamanisme van vroeger is het boek van “J.E. Brown, De heilige pijp. De zeven geheime rituelen der OGLALA-Sioux, Uitgeverij Bijleveld, Utrecht, 2000”, aan te raden. De mythen en riten van de sjamanen voldeden toen, binnen die bepaalde gemeenschappen.
Joseph Campbell, een man die zijn hele leven lang bezig is geweest met het beschrijven van mythen, is geen sjamaan. Niettemin gaat een boek van hem die richting op. Ik heb het boek “This business of the gods ……” verschillende malen aangehaald in dit boek. Ik kan het van harte aanbevelen.
Het is zaak om een geheel andere manier van kijken te presenteren, toegespitst op deze tijd. Ik zal dat in het tweede deel van het boek doen.

Het Taoïsme

Het is niet voor een ieder weggelegd om zijn ervaringen te duiden en daardoor sjamaan te worden. De meeste patiënten overkomt hun psychose gewoon. Niet getreurd: zij kunnen de spirituele stroming van het Taoïsme gebruiken om hun ervaringen te plaatsen en in een beter daglicht te plaatsen.
HET TAOÏSME IS PRECIES HET TEGENOVERGESTELDE VAN SCHIZOFRENIE.
Het Taoïsme is een spirituele stroming welke afkomstig is uit China. Wat het Christendom voor onze cultuur betekent heeft, zo groot is de invloed van het Taoïsme geweest op het Chinese denken en de cultuur.
Het Taoïstische denken is een antwoord van Chinese intellectuelen op hun levensproblemen. De Chinese intellectuelen waren teleurgesteld in de samenleving waarin ze woonden (corrupt en gewelddadig) en zij zochten hun heil in een natuurlijk leven. Wordt als een ongekerfd blok hout. Wordt als een kind en ervaar de kracht van het kind. Voor wie meer wil weten, lees het boek “De Tao van Poeh” van Benjamin Hoff.
De schizofreen heeft geen kracht, ervaart geen liefde en geen licht. Dit is wat deze spirituele stroming te bieden heeft. Wordt vriendjes met je eigen natuur.
Zie tekening:

(Toon Hermans, Waar ben je? Gedachten in kleur over leven en beleven, De Boekerij, Amsterdam, 1988)

Is eigenlijk wel bekend
Wie en Wat en Hoe je bent?
En Wat heb je in je mars,
Of interesseert je dat geen snars?
Hoe maak je nu de goede keus
Uit al die dingen voor je neus
Als je niet weet van Hoe en Wat?
Doe je nu dit of doe je dat,
’t Blijft steeds maar vallen op je gat!
Want al het mooie in ’t verschiet,
Daarvan weet je immers niet,
Als je niet weet van deze drie:
Hoe en Wat en Wie
(Benjamin Hoff, Tao van Poeh, Uitgeverij Sirius en Siderius, Den Haag, 1999, pag. 68)

De Bio-energetica

De Bio-energetica is de therapie die de taal van het lichaam gebruikt om de problemen van de geest te genezen.
De psychologie is eigenlijk begonnen met de psychoanalyse. De psychoanalytici ontdekten het bestaan van het onderbewuste en het bestaan van onderbewuste problemen.
Bio-energetici hebben ontdekt dat onderbewuste problemen ook lichamelijke consequenties hebben. Door iemands lichaam te lezen, kan men ook de onderbewuste problemen ontdekken.
Ik lees:” Men is de totale som van zijn levenservaringen, elk daarvan is geregistreerd in zijn persoonlijkheid en ingebouwd in zijn lichaam. Precies zoals een man, die in de bossen leeft, het levensverhaal van een boom kan aflezen uit een dwarsdoorsnede van de stronk, die de jaarringen ervan laat zien, zo is het voor een bio-energetische therapeut mogelijk om iemands levensgeschiedenis af te lezen uit zijn lichaam. Beide bestuderingen vereisen kennis en ervaring, maar ze zijn op dezelfde principes gebaseerd.”
(Alexander Lowen, Bio-energetica, Amsterdam, Bakker, 1976, pag. 45)

Tot slot

Door de verwetenschappelijking van de psychiatrie wordt de mens gereduceerd tot een biologisch mechanisme. Dat dit gebeurt is niet zo erg, als men maar beseft dat dit gebeurt. Maar uitgaande van het standpunt dat de schizofreen geen liefde kent, is het een ramp. Schizofrenie moet weer gemythologiseerd worden zodat het kan aansluiten bij de ervaring van de patiënten zelf. Ik gebruik hiervoor verschillende verhalen en films.